Wcześniak

Okres oczekiwania na przyjście dziecka jest szczególnym czasem, w którym przyszli rodzice starają się aby do dnia porodu wszystkie sprawy były dopięte na ostatni guzik. Młodzi tatusiowie, malują ściany,remontują pokoik, meblują go aby wyglądał jak z bajki; mamusie z przyjemnością chodzą po sklepach szukając niezbędnych rzeczy do przyjęcia swojego dziecka w domu, takich jak ubranka, śpioszki buteleczki, smoczki, wanienki, odpowiednie kosmetyki…

Na pewno jest to czas nie tylko bardzo przyjemny dla obojga z nich  ale również bardzo ważny. Dlatego warto w miarę możliwości zająć się przygotowaniami jak najwcześniej. Ciąża powinna trwać 40 tygodni, ale coraz częściej na świat przychodzą WCZEŚNIAKI (wg badań około 8%) …dlatego nie zostawiajmy wszystkiego na ostatnią chwilę. Warto mieć to na uwadze, aby wcześniejszy poród nie był źródłem zmartwień i aby spokojnie stawić czoła całej sytuacji.

O porodzie przedwczesnym możemy mówić gdy nastąpi on przed trzydziestym siódmym tygodniem ciąży. Dzieci te nie mają w pełni rozwiniętych narządów i układów co przysparza im pewne problemy z przystosowaniem się do środowiska zewnętrznego. Najgorsze są pierwsze dni życia, wtedy najczęściej obserwuje się poważne problemy zdrowotne, rozwiązywane zwykle na oddziale intensywnej terapii. Dziecko urodzone wcześniej wygląda na nieco mniejsze i chudsze niż dziecko urodzone w prawidłowym terminie. Przez niedobór tkanki tłuszczowej zaobserwować można prześwit naczyń krwionośnych co daję czerwonawy koloryt skóry.  Czasami u wcześniaków występują problemy oddechowe np. przyspieszony oddech co jest najmniej groźne i przemija z czasem. Jest to spowodowane tym że mały ma trudności z wydaleniem płodowego płynu z płuc. Nieciekawie jest, gdy oprócz przyspieszonego oddechu występuje duszność. Wtedy konieczne jest leczenie poprzez podawanie surfaktantu – czyli substancji która powinna utrzymywać otwarte pęcherzyki płucne.

Jak już wcześniej wspomniałem,  maluch ma niewykształcone w pełni narządy wewnętrzne. Może to powodować cukrzycę, gdyż narządy regulujące poziom cukru są niedojrzałe; częściej występującą dolegliwością jest hipoglikemia czyli zbyt niski poziom cukru, lecz zdarza się również hiperglikemia czyli za wysokie stężenie cukru. Leczenie jest bardzo podobne jak u dorosłych czyli  przy niedoborze cukru jest on podawany doustnie lub dożylnie, natomiast przy hiperglikemii zbijany jest on za pomocą insuliny.

Gdy jesteśmy znów przy niedojrzałości narządów i układów, w tym odpornościowego, pragnę uczulić na podatność tych małych istot na wszelkiego rodzaju infekcje, także należy podjąć maksymalne starania i środki ostrożności aby uchronić nasze dziecko przed zarażeniem, a jeśli już do tego dojdzie, natychmiastowe leczenie jest niezbędne. Lista powiązań narządów wcześniaka z rożnymi chorobami jest bardzo długa. Następną jest często występująca żółtaczka, przy której skóra dziecka zabarwia się na żółto. Spowodowane jest to wysokim stężeniem tzw. bilirubiny, substancji pochodzącej z rozpadu czerwonych krwinek i powinna być normalnie usuwana przez wątrobę.

Problemy z odżywianiem się wcześniaków są na porządku dziennym, efektem nie w pełni rozwiniętego żołądka i jelit może być np. zastój pokarmu w żołądku, wzdęcia, wymioty. Jest to normalne więc trzeba uzbroić się w cierpliwość i bardzo powoli zwiększać ilość podawanego pokarmu.

Ważną ciekawostką którą ostatnio wyczytałem jest to, że szczególnie u wcześniaków które przyszły na świat długo przed terminem istnieje konieczność okresowych badań okulistycznych. Powodem tego jest fakt, że u tych noworodków może nastąpić nieprawidłowy rozwój naczyń krwionośnych w siatkówce czyli RETINOPATIA. W najgorszym przypadku może spowodować odklejenie się siatkówki. Dlatego kluczowym są badania okresowe podczas których okulista sprawdzić czy następuje samoczynne cofnięcie się retinopatii.

Kończę już o ten nieprzyjemny temat dolegliwości na jakie narażeni są wcześniaki i ich rodzice lecz chciałem uświadomić Was, że przed takiego typu sytuacjami może być postawiony każdy, więc warto mieć choć minimum wiedzy na ten temat. Pozwólcie, że wzbogacę jeszcze ten wątek o podstawowy sprzęt dla wcześniaków. Jest o inkubator, który pomaga wcześniakom w utrzymaniu odpowiedniej temperatury ciała. Wyposażony jest w rurkę z tlenem przez którą tlen podawany jest bezpośrednio do inkubatora, budkę tlenową wokół głowy noworodka, oraz przyrząd pomocny w przypadku gdy noworodek oddycha samodzielnie, lecz nie jest w stanie dobrze rozprężać płuc, wtedy podaje on tlen pod stałym ciśnieniem.

                Na zakończenie chciałem zwrócić uwagę jak dużą rolę odgrywa opieka nad wcześniakiem. Poznawanie dziecka przychodzi z czasem, u dzieci wcześniaków ważne jest aby nauczyć się rozpoznawać wysyłane przez niego „znaki” jak najwcześniej.  Trzeba umieć rozpoznawać zmęczenie, stres, dezorientację, czkawkę, bladość, zmiany rytmu serca, kryzys braku oddechu itp.  Istotnym jest nauczenie się „słuchać” dziecko aby zapewnić mu jak najlepszą opiekę. Nie warto porównywać naszego szkraba z innymi dziećmi; każde z nich rozwija się w swoim indywidualnym tempie i musimy to uszanować.

Wiedzcie,że wcześniaka trzeba traktować indywidualnie, to, że sprawia wrażenie rozwijającego się wolniej, jest złudne. Wcześniaki rozwijają się adekwatnie do swojego wieku który powinniśmy liczyć od planowanych narodzin a nie rzeczywistego terminu. W trudnościach z odżywianiem może nam pomóc np. zmiana otoczenia. Wydzielenie specjalnego pokoju do karmienia gdzie nie będzie oślepiającego światła i głośnych dźwięków. Należy też unikać gwałtownych zmian pozycji podczas karmienia.

Gdy już przyjmiemy naszego wcześniaka do domu, trzeba bacznie go obserwować pod kątem potencjalnych problemów. Z zeznań znajomych matek wiem, że wcześniaki mają bardzo nieregularny rytm spania. Ich zachowania również mogą zmieniać się stosunkowo szybko. Tzn przejście ze stanu płaczu do snu i na odwrót. Można spróbować zapobiec takim nieprzyjemnym i bolesnym dla matki stanem jakim jest płacz dziecka poprzez ustalenie stałych godzin kąpieli i snu. Wtedy jest szansa ograniczenia nagłych ataków płaczu w środku nocy. Gdy chcemy jeszcze bardziej ułatwić spokojny sen naszemu dziecku unikajmy palenia papierosów w obecności niemowlęcia, unikać zbyt miękkich materaców, unikać pozycji na brzuszku (w Internecie można znaleźć specjalne poduszki uniemożliwiające przekręceniu się na brzuch.) Może ktoś z Was miał do czynienia z wcześniakiem i chciałby podzielić się swoim doświadczeniem?? Myślę że dla niejednej mamy będą one na wagę złota.